KRX là gì? Những thông tin cơ bản về hệ thống

Hệ thống KRX chính thức được đưa vào vận hành từ 5/5 tới đây do Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM đưa ra. Có những thông tin cơ bản mà bạn cần biết về hệ thống này.

Sau hơn một thập kỷ chuẩn bị và thử nghiệm, hệ thống công nghệ thông tin KRX – hợp tác giữa Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc – đang tiến gần đến ngày chính thức đi vào vận hành.

Đây được xem là bước ngoặt lớn cho thị trường chứng khoán Việt Nam, mở ra kỳ vọng về một nền tảng giao dịch hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn.

KRX là gì? 

KRX là một hệ thống công nghệ thông tin quản lý và điều hành giao dịch trên TTCK Việt Nam, được Sở GDCK TP.HCM (HOSE) ký kết với Sở GDCK Hàn Quốc vào năm 2012. 

Cơ sở hình thành KRX 

Hệ thống công nghệ trước KRX chưa được tối ưu 

Trước khi có KRX, Việt Nam sử dụng hệ thống công nghệ từ Thái Lan, vốn đã lạc hậu và không còn đáp ứng được nhu cầu tăng trưởng mạnh của thị trường.

Đặc biệt vào giai đoạn giữa năm 2021, số lượng lệnh vượt ngưỡng 900.000 khiến hệ thống thường xuyên bị nghẽn, gây cản trở lớn cho nhà đầu tư.

Trong thời gian chờ đợi KRX, FPT IS đã phát triển một hệ thống thay thế tạm thời, giúp tăng sức chứa lệnh lên đến 2-3 triệu mỗi ngày và giảm thời gian thanh toán từ T+3 xuống T+2,5.

Tuy nhiên, giải pháp này vẫn chỉ là tạm thời và chưa thể giải quyết triệt để các vấn đề về hiệu suất, tốc độ và tính năng giao dịch nâng cao.

Khi được đưa vào vận hành đầy đủ, hệ thống KRX được kỳ vọng sẽ tạo ra sự thay đổi sâu rộng trong cách thức hoạt động của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Không chỉ giúp xử lý khối lượng lớn lệnh giao dịch trong cùng một thời điểm, KRX còn tích hợp nhiều tính năng hiện đại và ưu việt, mở ra cơ hội phát triển mạnh mẽ hơn cho toàn thị trường.

Ưu điểm và nhược điểm sử dụng KRX 

Ưu điểm KRX

Xử lý tình trạng nghẽn lệnh

Hệ thống mới có thể xử lý đồng thời khối lượng lệnh lớn với tốc độ cao, hạn chế tối đa tình trạng quá tải trong những phiên giao dịch có thanh khoản đột biến.

Rút ngắn chu kỳ thanh toán

Việc rút ngắn thời gian từ T+2,5 xuống T+0 giúp nhà đầu tư có thể giao dịch trong ngày (T0), tăng khả năng luân chuyển dòng vốn và tạo điều kiện phát triển các chiến lược đầu tư linh hoạt hơn.

Mở rộng cơ hội phát triển sản phẩm tài chính 

Đóng vai trò như một nền móng công nghệ quan trọng, hệ thống KRX mở ra cơ hội triển khai nhiều sản phẩm tài chính tiên tiến như hợp đồng quyền chọn, các hình thức giao dịch tự động, giao dịch theo cặp hay chiến lược lướt sóng ngắn hạn (scalping).

Những yếu tố này sẽ góp phần đưa thị trường chứng khoán Việt Nam tiến gần hơn tới các tiêu chuẩn vận hành quốc tế.

Cải thiện thanh khoản thị trường

Dự kiến sau khi KRX đi vào hoạt động, thanh khoản thị trường có thể đạt đến 4 tỷ USD mỗi phiên – một bước nhảy vọt so với hiện tại.

Hướng tới nâng hạng thị trường: Việc áp dụng KRX cùng với cơ chế thanh toán bù trừ trung tâm (CCP) là điều kiện quan trọng để Việt Nam được xét .hướng đến mục tiêu nâng hạng thị trường từ cận biên lên mới nổi theo các tiêu chí đánh giá của tổ chức quốc tế như FTSE Russell và MSCI.

Nhược điểm của KRX 

Mặc dù mang đến nhiều lợi ích rõ rệt, việc đưa hệ thống KRX vào vận hành cũng kéo theo không ít thách thức cho cả nhà quản lý và giới đầu tư.

Chu kỳ than toán rút ngắn

Một trong những vấn đề đáng lo ngại là chu kỳ thanh toán được rút ngắn có thể khiến nhà đầu tư dễ rơi vào xu hướng giao dịch lướt sóng trong thời gian ngắn, từ đó phát sinh chi phí cao và tiềm ẩn rủi ro lớn nếu thiếu kinh nghiệm hoặc không kiểm soát tốt chiến lược đầu tư.

Có thể gây ra biến động cực đoan 

Bên cạnh đó, khi thị trường cho phép giao dịch trong ngày và bán khống, nếu không kiểm soát tốt biên độ dao động giá, rất có thể sẽ xuất hiện những biến động cực đoan. Điều này đặc biệt nguy hiểm với những nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm, dễ dẫn đến thua lỗ nhanh chóng chỉ sau một vài phiên giao dịch.

Cần chuẩn bị gì cho sự chuyển mình của thị trường?

Việc đưa hệ thống KRX vào vận hành không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý hay đơn vị vận hành sàn giao dịch, mà còn yêu cầu các công ty chứng khoán và nhà đầu tư phải chủ động thích nghi, nâng cấp hạ tầng cũng như kỹ năng để sẵn sàng hòa nhập với môi trường giao dịch mới.

Theo thống kê đến tháng 10/2023, có đến 77% công ty chứng khoán đã kiểm thử thành công hệ thống, nhưng chỉ 13% sẵn sàng vận hành chính thức – cho thấy vẫn còn khoảng trống trong việc thích nghi với công nghệ mới.

Trong thời gian tới, các đơn vị tham gia thị trường cần nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin để tích hợp trơn tru với KRX, đồng thời phổ biến kiến thức và hỗ trợ nhà đầu tư làm quen với cơ chế giao dịch mới.