Cách tính toán dấu chân carbon của doanh nghiệp cho SME
Trần Quang Đan
Cách tính toán dấu chân carbon của doanh nghiệp giúp SME Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn ESG, nâng cao năng lực cạnh tranh và giảm chi phí vận hành.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch theo các tiêu chuẩn Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG), việc đo lường và quản lý tác động môi trường không còn là một lựa chọn, mà là một yêu cầu chiến lược.
Đối với các Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ (SME) tại Việt Nam, đặc biệt là các đơn vị tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, cách tính toán dấu chân carbon của doanh nghiệp đã trở thành một chỉ số hiệu quả hoạt động (KPI) quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh, khả năng tiếp cận vốn và chi phí vận hành.
Bài viết này nằm trong chuỗi Toàn tập về Phát triển Bền vững cho Doanh nghiệp SME Việt Nam, cung cấp một Hướng dẫn Thực thi chi tiết, giúp các SME có thể chuyển đổi dữ liệu môi trường thành thông tin quản trị có giá trị.
Quy chuẩn quốc tế: Phân loại nguồn phát thải theo GHG Protocol
Trước khi thực hiện cách tính toán dấu chân carbon của doanh nghiệp, các SME cần nắm rõ cách phân loại nguồn phát thải theo Greenhouse Gas (GHG) Protocol - tiêu chuẩn được công nhận rộng rãi nhất trên toàn cầu.
Phát thải trực tiếp
-
Nguồn gốc: Các hoạt động đốt cháy nhiên liệu, vận hành phương tiện thuộc sở hữu doanh nghiệp, quy trình sản xuất, rò rỉ môi chất lạnh.
-
Mức độ kiểm soát: Cao, có thể can thiệp trực tiếp để giảm phát thải.
Phát thải gián tiếp từ năng lượng mua vào
-
Nguồn gốc: Điện, hơi nước, nhiệt hoặc làm mát mua từ bên ngoài.
-
Mức độ kiểm soát: Trung bình, có thể tối ưu thông qua tiết kiệm năng lượng hoặc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo.
Phát thải gián tiếp khác trong chuỗi giá trị
-
Nguồn gốc: Vận chuyển, xử lý rác thải, công tác, di chuyển nhân viên, nguyên vật liệu đầu vào, vòng đời sản phẩm.
-
Mức độ kiểm soát: Thấp, phức tạp nhất để đo lường nhưng thường chiếm tỷ trọng lớn nhất.
Lộ trình 5 bước: Hướng dẫn thực thi cách tính toán dấu chân carbon của doanh nghiệp
Đây là quy trình chuẩn để SME triển khai việc kiểm kê khí nhà kính một cách bài bản.
5 Bước cơ bản
Bước 1: Xác định ranh giới & phạm vi báo cáo
-
Chọn cơ sở, nhà máy, văn phòng cần tính toán.
-
Xác định Scope (nên bắt đầu với Scope 1 & 2).
Bước 2: Thu thập dữ liệu hoạt động
-
Ví dụ: Lượng nhiên liệu tiêu thụ, kWh điện sử dụng, rác thải phát sinh, km di chuyển.
-
Dữ liệu cần có đơn vị đo lường rõ ràng.
Bước 3: Lựa chọn & áp dụng hệ số phát thải
-
Tham khảo IPCC, EPA, IEA hoặc Bộ TN&MT Việt Nam.
Bước 4: Thực hiện phép tính & tổng hợp dữ liệu
-
Công thức cơ bản: Lượng phát thải (kg CO₂e) = Dữ liệu hoạt động × Hệ số phát thải
Bước 5: Lập báo cáo, thẩm định & xây dựng lộ trình giảm thiểu
-
Tùy chọn: thuê đơn vị thứ ba thẩm định để tăng minh bạch.
-
Xác định "điểm nóng" phát thải và thiết kế kế hoạch giảm thiểu.
Bộ công cụ thực chiến cho SME Việt Nam
Để dễ dàng áp dụng, doanh nghiệp có thể sử dụng bảng mẫu sau:
| Hạng Mục Phát Thải | Phạm Vi | Đơn Vị Thu Thập | Nguồn Dữ Liệu |
|---|---|---|---|
| Tiêu thụ Xăng/Diesel (Xe công ty) | Scope 1 | Lít | Hóa đơn, nhật ký xe |
| Gas cho bếp ăn công nghiệp | Scope 1 | Kg | Hóa đơn mua gas |
| Nạp gas điều hòa công nghiệp | Scope 1 | Kg | Biên bản bảo trì, sửa chữa |
| Tiêu thụ Điện | Scope 2 | kWh | Hóa đơn điện |
Kết Luận
Việc áp dụng cách tính toán dấu chân carbon của doanh nghiệp không chỉ giúp SME Việt Nam đáp ứng yêu cầu từ đối tác toàn cầu mà còn trực tiếp giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh. Với quy trình 5 bước và bộ công cụ thực tiễn, bất kỳ doanh nghiệp nào cũng có thể bắt đầu hành trình này một cách hiệu quả.
Đây là một phần trong loạt bài Toàn tập về Phát triển Bền vững cho Doanh nghiệp SME Việt Nam - nơi cung cấp Hướng dẫn Thực thi thực tế, dễ áp dụng cho từng lĩnh vực.
Cùng cộng đồng
Tư duy khan hiếm và tư duy đủ đầy trong tài chính
Tư duy khan hiếm và tư duy đủ đầy trong tài chính không chỉ quyết định cách chúng ta quản lý tiền bạc, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự an yên và tương lai bền vững. Xem thêm
Cách từ chối các khoản vay mượn từ người thân khéo léo
Cách từ chối các khoản vay mượn từ người thân không hề dễ, bởi đó là lúc phải cân bằng việc sự tinh tế để vừa bảo vệ tài chính, vừa giữ gìn tình cảm. Xem thêm
Làm sao để vợ chồng không cãi nhau vì tiền?
Làm sao để vợ chồng không cãi nhau vì tiền là bài toán quen thuộc. Khi có sự thấu hiểu và đồng hành, tài chính trở thành cầu nối thay vì rào cản. Xem thêm
Vượt qua áp lực tài chính từ mạng xã hội: Thách thức thời đại số
Vượt qua áp lực tài chính từ mạng xã hội là bài toán không chỉ về tiền bạc mà còn về tâm lý và thói quen chi tiêu, đòi hỏi phải xây dựng cách quản lý bền vững. Xem thêm
Cách dạy con về tiền bạc theo độ tuổi: Cha mẹ nên bắt đầu từ đâu?
Cách dạy con về tiền bạc theo độ tuổi là chìa khóa giúp cha mẹ định hình thói quen chi tiêu và quản lý tài chính cho trẻ từ những bài học đơn giản đến tư duy tài chính. Xem thêm
Giải mã Tâm lý & Thói quen: Nền móng của tài chính gia đình
Tâm lý & Thói quen là nền tảng quan trọng trong quản lý tài chính gia đình, quyết định cách chúng ta chi tiêu, tiết kiệm và xây dựng sự an toàn kinh tế lâu dài. Xem thêm
Lập kế hoạch tài chính cho con đi du học: Cần bắt đầu từ đâu?
Lập kế hoạch tài chính cho con đi du học là bài toán nhiều gia đình quan tâm, không chỉ xoay quanh học phí mà còn bao gồm chi phí sinh hoạt và những khoản phát sinh. Xem thêm
Có nên mua bảo hiểm nhân thọ cho con không? Góc nhìn tài chính
Có nên mua bảo hiểm nhân thọ cho con không là băn khoăn thường gặp của nhiều gia đình khi lập kế hoạch tài chính và đưa ra các quyết định tài chính lớn. Xem thêm
Chi phí nuôi con đến năm 18 tuổi tại Việt Nam: Bao nhiêu là đủ?
Chi phí nuôi con đến năm 18 tuổi tại Việt Nam gồm ăn uống, học tập, y tế và nhiều khoản phát sinh. Vậy cha mẹ cần chuẩn bị bao nhiêu để con vững bước? Xem thêm
Chuẩn bị tài chính trước khi sinh con đầu lòng: Bắt đầu từ đâu?
Chuẩn bị tài chính trước khi sinh con đầu lòng là bước quan trọng giúp các gia đình trẻ chủ động kiểm soát chi tiêu, giảm áp lực và xây dựng nền tảng vững chắc. Xem thêm
So sánh vay ngân hàng và vay người thân mua nhà để chọn giải pháp tối ưu
So sánh vay ngân hàng và vay người thân mua nhà là bước quan trọng giúp người mua cân nhắc chi phí và rủi ro trước khi quyết định. Xem thêm
Tính toán chi phí thực tế khi mua nhà trả góp để tránh rủi ro tài chính
Tính toán chi phí thực tế khi mua nhà trả góp là bước quan trọng giúp người mua chủ động kế hoạch và hạn chế áp lực tài chính lâu dài. Xem thêm
Có 500 triệu nên mua chung cư hay đất nền? Góc nhìn từ tài chính
Có 500 triệu nên mua chung cư hay đất nền là câu hỏi lớn với nhiều người. Đây là quyết định tài chính quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tài chính gia đình. Xem thêm
Chi phí ẩn khi mua ô tô lần đầu: Những khoản khiến bạn bất ngờ
Chi phí ẩn khi mua ô tô lần đầu không chỉ dừng lại ở giá xe. Người mua còn phải tính đến loạt khoản phát sinh như phí trước bạ, bảo hiểm, bảo dưỡng hay khấu hao. Xem thêm
Các quyết định tài chính lớn: Bước ngoặt định hình tương lai
Các quyết định tài chính lớn như mua nhà, đầu tư hay lập kế hoạch hưu trí có thể thay đổi cả cuộc sống, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng trước khi lựa chọn. Xem thêm
Đối phó với lạm phát lối sống (lifestyle inflation) về tài chính
Đối phó với lạm phát lối sống (lifestyle inflation) là bước quan trọng để tránh rơi vào vòng xoáy “thu nhập tăng - chi tiêu tăng” và bảo vệ tương lai tài chính. Xem thêm
Có thể bạn biết
Xem tất cảchinh nguyễn
Hà Nguyễn
Phu Nguyen
