Thị trường gạo "lao đao" do xung đột leo thang

Thị trường gạo cũng đang phải đối mặt với những biến động lớn, đe dọa đến sự ổn định của nguồn cung giữa bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Ấn Độ và Pakistan.

Căng thẳng leo thang giữa Ấn Độ và Pakistan đã gây ra những lo ngại sâu sắc về an ninh lương thực ở châu Á. Các chuyên gia cảnh báo rằng, nếu tình hình chiến sự tiếp tục diễn biến phức tạp, khu vực này có thể phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng lương thực rộng lớn.

Cùng với đó, thị trường gạo toàn cầu cũng đang phải đối mặt với những biến động lớn, đe dọa đến sự ổn định của nguồn cung. 

Căng thẳng gia tăng và nỗi lo ngừng cung cấp gạo

Ngày 7/5, Ấn Độ đã tiến hành không kích và phóng tên lửa vào lãnh thổ Pakistan để đáp trả vụ tấn công đẫm máu nhằm vào đoàn du khách tại khu vực Kashmir, khiến nhiều người thiệt mạng.

Chỉ một ngày sau, Pakistan đã có động thái quân sự đáp trả, khiến căng thẳng leo thang và dấy lên nỗi lo về một cuộc xung đột kéo dài giữa hai quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân.

Dù vào ngày 11/5, Ấn Độ và Pakistan đã đồng ý ngừng bắn, các vụ nổ vẫn tiếp tục vang lên tại các thành phố và thị trấn biên giới, khiến tình hình thêm phần căng thẳng.

Ấn Độ hiện đang là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, trong khi Pakistan xếp thứ tư.

Cả hai quốc gia này đều cung cấp một lượng gạo đáng kể cho các thị trường ở Đông Nam Á. 

Sự gián đoạn trong hoạt động xuất khẩu gạo từ hai quốc gia này có thể khiến giá lương thực tăng vọt trên toàn cầu, đặc biệt là tại các quốc gia như Malaysia, Singapore và Indonesia, nơi phụ thuộc chủ yếu vào nguồn cung gạo từ Ấn Độ và Pakistan.

Lo ngại từ Malaysia và các quốc gia phụ thuộc vào gạo nhập khẩu

Tại Malaysia, Bộ trưởng Nông nghiệp và An ninh Lương thực, ông Mohamad Sabu, đã bày tỏ sự quan ngại về tình hình.

Ông nhấn mạnh rằng, sự ổn định chính trị và kinh tế của Ấn Độ và Pakistan rất quan trọng đối với an ninh lương thực của Malaysia.

Nếu tình hình xung đột làm gián đoạn hoạt động của các cảng biển và cơ sở hạ tầng giao nhận, Malaysia có thể gặp khó khăn trong việc nhập khẩu gạo, mặc dù hiện tại quốc gia này vẫn có đủ dự trữ gạo cho hơn 6 tháng.

Trong khi đó, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và An ninh Lương thực Malaysia, ông Arthur Joseph Kurup, cảnh báo rằng sự gián đoạn trong nguồn cung gạo từ các đối tác chính như Ấn Độ và Pakistan sẽ không chỉ ảnh hưởng đến nguồn cung mà còn làm tăng giá gạo nội địa.

Ông cho biết thị trường gạo toàn cầu đã trở nên rất nhạy cảm với biến động chính trị, và một cuộc xung đột ở Nam Á có thể là yếu tố kích hoạt khủng hoảng an ninh lương thực mới.

Biến động thị trường gạo toàn cầu

Theo nhận định của các chuyên gia, chính sách định giá thấp kéo dài của Ấn Độ trong vài năm qua đã làm biến động thị trường gạo toàn cầu, buộc các quốc gia xuất khẩu như Việt Nam và Thái Lan phải giảm giá để cạnh tranh.

Tình hình này dẫn đến sự sụt giảm mạnh trong xuất khẩu của Thái Lan và Việt Nam. 

Trong quý đầu tiên, xuất khẩu gạo của Thái Lan đã giảm 1/3, chỉ đạt 2,1 triệu tấn, và dự báo sẽ giảm 24% trong năm nay. Việt Nam cũng dự kiến sẽ giảm xuất khẩu gạo 17%.

Trái ngược với tình hình khủng hoảng tại Nam Á, thị trường gạo Việt Nam hiện vẫn ổn định nhờ vào nguồn cung nội địa dồi dào và chính sách điều tiết giá hợp lý.

Theo thông tin từ Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), mức giá gạo 5% tấm xuất khẩu của Việt Nam hiện đang dao động quanh ngưỡng 398 USD/tấn. Mặc dù giá gạo xuất khẩu của Việt Nam hiện cao hơn so với sản phẩm cùng loại từ Ấn Độ, nhưng vẫn ở mức thấp hơn Thái Lan - quốc gia đang nắm giữ mức giá cao nhất trong khu vực.

Các thị trường truyền thống như Philippines và Indonesia tuy chưa có dấu hiệu tăng cường nhập khẩu, song tình hình có thể thay đổi nhanh chóng nếu căng thẳng tại Nam Á tiếp tục leo thang.

Trong bối cảnh nguồn cung từ Ấn Độ và Pakistan có khả năng bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều quốc gia nhập khẩu sẽ buộc phải tìm kiếm nguồn thay thế để bảo đảm ổn định an ninh lương thực.

Tại các tỉnh sản xuất gạo trọng điểm như An Giang và Cần Thơ, giá lúa nguyên liệu đã tăng nhẹ, phản ánh nhu cầu xuất khẩu đang dần hồi phục.

Dù vậy, trên thị trường nội địa, giá gạo bán lẻ vẫn duy trì ổn định nhờ sự kiểm soát sát sao của các cơ quan chức năng.

Sự ổn định của thị trường gạo Việt Nam trong bối cảnh căng thẳng toàn cầu chính là một yếu tố quan trọng giúp khu vực Đông Nam Á duy trì an ninh lương thực.

Việt Nam đang chứng tỏ khả năng điều tiết, bảo vệ người tiêu dùng và đảm bảo nguồn cung gạo cho thị trường quốc tế trong một thời điểm đầy thử thách. 

Đây là cơ hội để Việt Nam khẳng định vị thế của mình trong thị trường gạo toàn cầu, đồng thời góp phần giữ vững an ninh lương thực khu vực.