DOJI đối mặt với hàng loạt sai phạm nghiêm trọng trong hoạt động kinh doanh vàng

Chiều 30/5, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố kết luận thanh tra về việc tuân thủ các quy định pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Vàng bạc Đá quý DOJI.

Kết quả cho thấy, doanh nghiệp này có nhiều dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, thậm chí có hành vi có thể bị xử lý hình sự. Những thông tin liên quan đã được chuyển sang Bộ Công an để điều tra, xử lý theo thẩm quyền.

Cuộc thanh tra được triển khai theo Quyết định số 324/QĐ-TTGSNH2, ban hành ngày 17/5/2024 bởi Chánh Thanh tra, Giám sát ngân hàng.

Kết luận thanh tra số 21/KL-TTNH4 nêu rõ, mặc dù DOJI nhìn chung vẫn tuân thủ giấy phép kinh doanh vàng miếng, thực hiện tương đối đầy đủ chế độ báo cáo và niêm yết giá vàng theo quy định, nhưng trong quá trình hoạt động, công ty cũng phát sinh nhiều vi phạm nghiêm trọng.

Một trong những vi phạm đáng chú ý là việc DOJI không thực hiện đúng chế độ báo cáo về hoạt động mua bán vàng miếng.

Một số báo cáo của doanh nghiệp chưa đầy đủ hoặc nộp không đúng thời hạn. Ngoài ra, doanh nghiệp này còn triển khai hoạt động kinh doanh vàng qua các nền tảng kỹ thuật số như website egold.doji.vn, trangsuc.doji.vn và ứng dụng Egold mà chưa được cơ quan chức năng cấp phép.

Những nền tảng này không chỉ phục vụ việc bán vàng, mà còn cung cấp dịch vụ cho vay, giữ hộ vàng, vi phạm nghiêm trọng quy định về quản lý vàng và thương mại điện tử.

Công ty bị phát hiện sử dụng cá nhân trung gian để bán vàng nguyên liệu số lượng lớn nhưng không lập hóa đơn, không kê khai thuế.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn hạch toán sai chi phí lãi vay và không xuất hóa đơn khi hoàn trả vàng vay, làm sai lệch kết quả kinh doanh.

Không chỉ dừng ở đó, NHNN cũng xác định DOJI có sai phạm trong việc thực hiện các quy định về phòng, chống rửa tiền.

Cụ thể, công ty chưa ban hành đầy đủ quy định nội bộ, không báo cáo các giao dịch lớn như yêu cầu, thiếu quy trình nhận diện khách hàng, và chưa có hệ thống đánh giá rủi ro phù hợp.

Năm 2023, DOJI chưa thực hiện đánh giá rủi ro rửa tiền theo yêu cầu của pháp luật.

Trong lĩnh vực kế toán, hóa đơn, chứng từ và thuế, công ty đã sai phạm khi không lập hóa đơn cho hoạt động hoàn trả vàng vay, đồng thời hạch toán không đúng chi phí lãi vay khi xác định thu nhập chịu thuế.

Các hoạt động này gây ra những tác động tiềm tàng đến tính minh bạch trong tài chính doanh nghiệp và có thể làm sai lệch số liệu thuế phải nộp.

Đáng chú ý, việc giao dịch vàng trên ứng dụng Egold - nơi cá nhân có thể mua bán vàng miếng, vàng trang sức - đã đặt ra một số câu hỏi pháp lý.

Mặc dù việc mua bán vàng miếng giữa cá nhân và doanh nghiệp được cấp phép là hợp pháp, nhưng khi hành vi này mang tính chất kinh doanh nhằm tìm kiếm lợi nhuận, có thể phát sinh nghĩa vụ thuế. Vấn đề này hiện thuộc phạm vi điều chỉnh của Bộ Tài chính.

Theo kết quả xác minh, một số cá nhân có giao dịch bán vàng nguyên liệu cho DOJI với khối lượng bất thường so với nghề nghiệp và nhân thân. 

Nguyên nhân dẫn đến các sai phạm được xác định là do người đại diện pháp luật, lãnh đạo và nhân viên công ty chưa thực hiện nghiêm các quy định pháp luật.

Việc áp dụng Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý kinh doanh vàng vẫn còn thiếu thống nhất giữa các bên liên quan, trong khi khung pháp lý cho hoạt động kinh doanh vàng trên nền tảng số vẫn tồn tại nhiều khoảng trống, chưa bắt kịp với thực tiễn

Ngay sau khi kết thúc thanh tra, NHNN đã có báo cáo trình Thống đốc. Những vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật đã được chuyển giao cho Bộ Công an.

Trên cơ sở đó, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã có phản hồi, đồng thời giao cơ quan thuế tiến hành kiểm tra và xử lý theo đúng quy định.

Về biện pháp xử phạt, Chánh Thanh tra NHNN đã ký quyết định xử phạt hành chính đối với DOJI, liên quan đến các hành vi vi phạm trong phòng, chống rửa tiền và chế độ báo cáo mua bán vàng miếng. Tổng mức phạt hành chính được áp dụng là hơn 1,3 tỷ đồng.

Kết luận thanh tra này là một hồi chuông cảnh tỉnh cho toàn ngành, đặc biệt trong bối cảnh thị trường vàng Việt Nam đang có nhiều biến động.