Hơn một nửa cán bộ sẵn sàng nghỉ việc dù không bị tinh giản

Một khảo sát mới đây do Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM (HIDS) thực hiện cho thấy xu hướng sẵn sàng rời bỏ khu vực công đang hiện hữu rõ nét, ngay cả trong nhóm cán bộ không thuộc diện tinh giản biên chế.

Cụ thể, trong tổng số hơn 56.500 cán bộ, công chức và viên chức tại TP.HCM tham gia khảo sát từ ngày 22 đến 30/5, có đến 54% cán bộ, 43% công chức và 34% viên chức cho biết sẵn sàng nghỉ việc nếu có cơ hội nghề nghiệp tốt hơn.

Điểm đáng chú ý là gần 91% người tham gia khảo sát không thuộc diện tinh giản.

Theo HIDS, cán bộ là người giữ chức vụ lãnh đạo; công chức làm công tác hành chính; viên chức thuộc đơn vị sự nghiệp công. Trong ba nhóm, cán bộ có tỷ lệ muốn nghỉ việc cao nhất.

Tính trung bình, có khoảng 36,3% cán bộ, công chức, viên chức trên toàn hệ thống thể hiện mức độ sẵn sàng rời khỏi khu vực nhà nước.

Kết quả này đặt ra câu hỏi lớn về khả năng giữ chân nhân sự trong bối cảnh thành phố đang nỗ lực tinh gọn bộ máy.

Nhiều lý do được đưa ra lý giải cho hiện tượng trên, trong đó nổi bật nhất là mức thu nhập không đáp ứng được nhu cầu sống tại đô thị lớn như TP.HCM, cùng với đó là khối lượng công việc ngày càng tăng và áp lực cao.

Chỉ 25% số người tham gia khảo sát sở hữu nhà riêng, trong khi hơn 57% đang nuôi từ 1 đến 2 người phụ thuộc.

Đáng chú ý, 28% người tham gia khảo sát cho biết vợ hoặc chồng họ cũng bị ảnh hưởng bởi chính sách tinh giản.

Bên cạnh thu nhập, áp lực công việc cùng môi trường làm việc căng thẳng cũng là những yếu tố then chốt ảnh hưởng đến quyết định gắn bó hay rời bỏ khu vực công.

Gần 80% lãnh đạo, quản lý và hơn 75% cán bộ cấp xã, phường cho rằng khối lượng công việc đang quá tải.

Nguyên nhân chủ yếu là do công việc dồn dập, thiếu nhân sự, thời hạn gấp, họp hành chồng chéo và các phong trào ngoài chuyên môn.

Dự báo từ chính đội ngũ này cũng không mấy lạc quan: khoảng 56% cho rằng khối lượng công việc sẽ tiếp tục gia tăng sau khi bộ máy được sắp xếp lại, thậm chí có thể tăng hơn 50% so với hiện tại.

Một vấn đề nổi cộm khác là sự thiếu hiệu quả trong các chính sách giữ chân và phát triển nhân tài.

Dù chính quyền thành phố đã triển khai nhiều chính sách ưu đãi, song gần 65% người được hỏi vẫn cho rằng các chính sách này chưa thực sự tạo ra động lực.

Thay vào đó, họ mong muốn được cải thiện thu nhập thông qua nâng lương, tăng phụ cấp và có thưởng dựa theo hiệu quả công việc.

Sự bất an trong tâm lý làm việc cũng là một điểm đáng lưu ý. Dù tinh giản bộ máy có thể giúp giảm trùng lắp chức năng và nâng cao hiệu quả vận hành, nhưng lại khiến nhiều nhân sự còn lại cảm thấy bất an và thiếu ổn định trong công việc. 

Điều này đặc biệt rõ nét trong nhóm cán bộ trẻ tuổi, vốn đang trong giai đoạn phát triển nghề nghiệp.

Trong bối cảnh thay đổi môi trường làm việc, trên 80% người tham gia khảo sát, đặc biệt là nhóm dưới 40 tuổi, thể hiện nhu cầu được đào tạo để thích ứng.

Các nội dung được quan tâm nhiều nhất bao gồm kỹ năng chuyên môn, năng lực sử dụng công nghệ số, tư duy chiến lược, giao tiếp hiệu quả, làm việc nhóm và kỹ năng quản lý áp lực.

Từ khảo sát, HIDS đề xuất một số giải pháp cải thiện tình hình. Trước hết, tinh giản bộ máy cần song hành với việc cải tiến quy trình làm việc và phân công nhiệm vụ hợp lý.

Đồng thời, cần loại bỏ các gánh nặng hành chính không cần thiết như họp hành, báo cáo trùng lặp hay phong trào hình thức.

Về đào tạo, các chương trình cần được xây dựng sát thực tế, phù hợp nhu cầu và thời gian của từng nhóm cán bộ.

Quan trọng hơn, thành phố cần chuyển từ tư duy “quản lý hồ sơ” sang “quản trị con người”.

Điều này bao gồm việc xây dựng hệ thống KPI gắn với mục tiêu công vụ cụ thể, đồng thời thiết lập cơ chế phản hồi thường xuyên để tiếp nhận ý kiến từ chính đội ngũ đang phục vụ trong bộ máy hành chính.