Kienlongbank (KLB) đã rót vốn cho Tập đoàn Sunshine như thế nào?

Sunshine Group đã thực hiện một cuộc "đổ bộ" thần tốc vào lĩnh vực ngân hàng thông qua việc mua cổ phần Ngân hàng Kiên Long (Kienlongbank) vào cuối năm 2020. Ngay sau khi dàn nhân sự cấp cao được cài cắm vào các vị trí chủ chốt, nhà băng này nhanh chóng trở thành "kênh dẫn vốn" cho chính hệ sinh thái của Sunshine, với dòng tiền hàng ngàn tỷ đồng được bơm vào các công ty qua những giao dịch phức tạp.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 159/CĐ-TTg ngày 07/9/2025 về định hướng chỉ đạo, điều hành chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ.

Thủ tướng yêu cầu ngành ngân hàng đẩy mạnh xử lý nợ xấu, kiểm soát dòng vốn vào lĩnh vực rủi ro; tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động của tổ chức tín dụng, xử lý nghiêm vi phạm, nhất là thao túng, sở hữu chéo, cấp tín dụng cho doanh nghiệp "sân sau".

Tuy nhiên, từ lâu mối quan hệ khăng khít giữa Tập đoàn Sunshine và Ngân hàng TMCP Kiên Long - kienlongbank (KLB) đã thường xuyên được nhắc tới.

Tập đoàn Sunshine (Sunshine Group) được thành lập vào năm 2016, khởi đầu là một nhà phát triển phần mềm.

Tuy nhiên, tập đoàn đã nhanh chóng chuyển hướng và tạo dấu ấn mạnh mẽ trong lĩnh vực bất động sản, định vị mình ở phân khúc hạng sang và siêu sang.

Người đứng đầu và là kiến trúc sư trưởng cho sự phát triển thần tốc của Sunshine Group là Chủ tịch HĐQT Đỗ Anh Tuấn (sinh năm 1975 tại Thanh Hóa).

Dưới sự lãnh đạo của ông Tuấn, Sunshine Group không chỉ phát triển bất động sản mà còn mở rộng thành một hệ sinh thái đa ngành gồm xây dựng, thương mại, dịch vụ, giáo dục và đặc biệt là tài chính - ngân hàng.

Sunshine Group nổi tiếng với việc phát triển các dự án có quy mô lớn tại những vị trí đắc địa ở Hà Nội và TP.HCM.

Thương hiệu bất động sản Sunshine Homes đã ghi dấu ấn với hàng loạt dự án "vàng" như Sunshine City, Sunshine Riverside, Sunshine Crystal River & Sunshine Golden River hay Sunshine Center (16 Phạm Hùng) - Tòa nhà phức hợp văn phòng, TTTM và căn hộ cao cấp, cũng là nơi đặt trụ sở chính của tập đoàn và sau này là logo "KSBank".

Quá trình Sunshine "đổ bộ" Ngân hàng TMCP Kiên Long - Kienlongbank (KLB)

Kienlongbank, được thành lập từ năm 1995 với tiền thân là Ngân hàng TMCP Nông thôn Kiên Long, vốn là một ngân hàng có quy mô vừa và nhỏ, chủ yếu hoạt động tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Tuy nhiên, vào cuối năm 2020, ngân hàng này đã trở thành tâm điểm của thị trường tài chính với một cuộc chuyển giao quyền lực diễn ra nhanh chóng và quyết liệt.

• Giao dịch khủng: Giai đoạn từ cuối tháng 10 đến tháng 12/2020 chứng kiến một khối lượng giao dịch cổ phiếu KLB trên sàn UPCoM tăng đột biến qua kênh thỏa thuận. Cụ thể, đã có tới 208,67 triệu cổ phần KLB được sang tay, tương đương khoảng 65% vốn điều lệ của ngân hàng tại thời điểm đó, với tổng giá trị giao dịch lên đến hơn 3.020 tỷ đồng. Quy mô giao dịch khổng lồ trong một thời gian ngắn như vậy là một dấu hiệu của một cuộc chuyển giao quyền kiểm soát có tổ chức cho một nhóm cổ đông mới. Sunshine Group được xác định là đã mua vào cổ phiếu KLB thông qua hình thức này.

• Sự xuất hiện của nhân sự Sunshine: Ngay sau khi các giao dịch hoàn tất, đầu năm 2021, hàng loạt nhân sự cấp cao từ Sunshine Group đã được bổ nhiệm vào các vị trí lãnh đạo chiến lược tại Kienlongbank, chính thức xác lập quyền kiểm soát.

• Tháng 1/2021: Đại hội đồng cổ đông bất thường của Kienlongbank đã bầu bổ sung bà Trần Thị Thu Hằng (khi đó là Tổng Giám đốc Sunshine Group) và ông Lê Hồng Phương vào Hội đồng Quản trị (HĐQT).

• Tháng 1/2021: Ông Nguyễn Văn Minh (Phó Chủ tịch HĐQT Sunshine Tech) được bổ nhiệm làm Phó Tổng Giám đốc Kienlongbank.

• Tháng 5/2021: Bà Trần Thị Thu Hằng chính thức được bầu làm Chủ tịch HĐQT Kienlongbank.

• Tháng 9/2021: Đích thân Chủ tịch Sunshine Group, ông Đỗ Anh Tuấn, được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Tổng Giám đốc Kienlongbank.

• Tháng 7/2024: Ông Trần Ngọc Minh (cổ đông sáng lập KS Group, một pháp nhân trong hệ sinh thái của Sunshine Group) chính thức được bổ nhiệm làm Chủ tịch HĐQT Kienlongbank.

Kienlongbank rót vốn cho các công ty con của Sunshine

Công ty Cổ phần KS Group (doanh nghiệp trong hệ sinh thái của Tập đoàn Sunshine) là trái chủ 2 lô trái phiếu do CTCP Tập đoàn Sunshine phát hành.

Đồng thời, KS Group đã mang thế chấp lô trái phiếu này tại Kienlongbank, cụ thể:

• Hợp đồng số 360/23/HĐCC-CK ký ngày 14/09/2023 tại Kienlongbank, chi nhánh Tiền Giang. Tài sản bảo đảm là 4.422.000 Trái phiếu Công ty Cổ phần Tập Đoàn Sunshine.

• Hợp đồng số 345/23/HĐCC-CK ký ngày 13/09/2023 tại Kienlongbank, chi nhánh Tiền Giang. Tài sản bảo đảm là 5.000.000 Trái phiếu Công ty Cổ phần Tập Đoàn Sunshine.

Mô hình dòng tiền có thể hình dung như sau: Sunshine Group phát hành trái phiếu -> KS Group (công ty "người nhà") mua lại lô trái phiếu đó -> KS Group mang chính lô trái phiếu này đi thế chấp tại Kienlongbank để vay tiền.

Trong vòng 2 tuần (từ ngày 12 đến 26/9/2023), KS Group đã ký 18 hợp đồng tín dụng với Kienlongbank tại nhiều chi nhánh. Tổng tài sản KS Group đã thế chấp là 59.160.568 trái phiếu với tổng giá trị lên tới hơn 5.900 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, Công ty TNHH Dynamic Innovation (công ty con của Tập đoàn Sunshine) đã thế chấp bất động sản tại dự án Sunshine Sky City để đảm bảo cho khoản vay lên tới 6.275 tỷ đồng.

Những lo ngại về rủi ro khi một ngân hàng bị chi phối bởi một tập đoàn bất động sản đã được xác thực phần nào qua kết luận thanh tra của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Tháng 2/2024, Cơ quan Thanh tra, Giám sát Ngân hàng thuộc NHNN chi nhánh TP.HCM đã công bố kết luận thanh tra đối với KienlongBank chi nhánh Đông Sài Gòn giai đoạn 2020 - 2023. Kết luận đã chỉ ra hàng loạt sai phạm nghiêm trọng:

• Mất cân đối vốn huy động - cho vay: Dư nợ tín dụng tăng đột biến, chủ yếu do các khoản vay lớn phát sinh từ "một số ít khách hàng", cho thấy rủi ro tập trung tín dụng vào hệ sinh thái Sunshine là rất cao.

• Vi phạm quy trình cấp tín dụng: Hàng loạt vi phạm đã được chỉ ra, bao gồm:

• Cấp tín dụng cho khách hàng không đáp ứng đủ điều kiện vay vốn.

• Quy trình thẩm định và quyết định cho vay lỏng lẻo, chưa đầy đủ.

• Không kiểm tra, giám sát mục đích sử dụng tiền vay.

• Phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro không đúng quy định.