Từ 1/7, người nghỉ hưu chưa đủ điều kiện có thể nhận trợ cấp 500.000 đồng/tháng

Từ ngày 1/7 tới đây, một chính sách mới sẽ mở ra cánh cửa hỗ trợ tài chính cho nhóm người lao động chưa đủ điều kiện nhận lương hưu nhưng đã đến tuổi nghỉ hưu.

Dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành Luật Bảo hiểm xã hội do Bộ Nội vụ đề xuất đang đưa ra phương án trợ cấp hàng tháng khoảng 500.000 đồng cho những trường hợp thuộc diện nói trên.

Theo đó, chính sách này dành cho người đã tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) nhưng không đủ số năm đóng để nhận lương hưu; đồng thời không thuộc nhóm nhận trợ cấp hưu trí xã hội do chưa đến 75 tuổi.

Điều kiện là người lao động chưa từng rút BHXH một lần, không bảo lưu thời gian đóng và có đề nghị hưởng trợ cấp hàng tháng.

Khoản hỗ trợ này dự kiến kéo dài từ khi người lao động đủ tuổi nghỉ hưu đến khi họ bước sang tuổi 75 - thời điểm được chuyển sang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội theo quy định hiện hành.

Nếu sau khi tính toán, thời gian hưởng vượt quá số tháng còn lại đến khi tròn 75 tuổi, người đó có thể được nhận mức trợ cấp cao hơn.

Trong trường hợp ngược lại, tức thời gian tính toán bị thiếu so với thời điểm đủ 75 tuổi, người lao động có quyền đóng thêm một lần cho các tháng thiếu để tiếp tục được hưởng trợ cấp đều đặn.

Hiện tại, mức hỗ trợ đang được Bộ Y tế đề xuất cho người đủ 75 tuổi là 500.000 đồng/tháng. Mức này cũng được dùng để tính trợ cấp hàng tháng trong chính sách mới, và sẽ được Chính phủ điều chỉnh ba năm một lần tùy vào tình hình ngân sách và kinh tế - xã hội.

Một điểm đáng chú ý là dù trong thời gian được hưởng trợ cấp mà chính sách hoặc độ tuổi nhận có thay đổi, người thụ hưởng vẫn được giữ nguyên mức đã xác định trước đó.

Đồng thời, nếu Chính phủ điều chỉnh tăng lương hưu thì mức trợ cấp này cũng có thể được xem xét điều chỉnh theo.

Trong trường hợp người nhận trợ cấp mất trước khi sử dụng hết thời gian thụ hưởng, thân nhân sẽ được nhận phần trợ cấp còn lại một lần.

Người quá cố có tổng thời gian đóng BHXH (cả bắt buộc và tự nguyện) từ đủ 60 tháng trở lên, hoặc đóng BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng, thì thân nhân còn được hưởng thêm khoản trợ cấp mai táng.

Ngoài ra, nếu người quá cố có tổng thời gian đóng BHXH (cả bắt buộc và tự nguyện) từ đủ 60 tháng trở lên, hoặc đóng BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng, thì thân nhân còn được hưởng thêm khoản trợ cấp mai táng.

Hồ sơ để thân nhân nhận các khoản hỗ trợ này bao gồm giấy tờ chứng minh người được hưởng đã qua đời (giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử...), kèm theo tờ khai theo mẫu của BHXH Việt Nam.

Thời gian nộp hồ sơ không quá 90 ngày kể từ ngày mất. Trong vòng 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH sẽ ra quyết định chi trả hoặc phản hồi bằng văn bản nếu không giải quyết được, nêu rõ lý do từ chối.

Theo quy định hiện hành, độ tuổi nghỉ hưu từ 1/7/2025 là 61 tuổi 3 tháng với nam, và 56 tuổi 8 tháng với nữ. Như vậy, những lao động đã đến tuổi này nhưng chưa đủ thời gian đóng BHXH và chưa đủ 75 tuổi có thể là đối tượng tiềm năng của chính sách trợ cấp mới.

Khảo sát quốc gia về người cao tuổi Việt Nam (VNAS) năm 2022 cho thấy, chỉ khoảng 15% người cao tuổi hiện đang hưởng lương hưu, và 10% nhận trợ cấp xã hội.

Trong khi đó, phần lớn người già vẫn phải dựa vào sự hỗ trợ của con cái (chiếm 38%) hoặc tiếp tục làm việc để duy trì thu nhập (29%).

Điều này cho thấy nhu cầu về một chính sách hỗ trợ bền vững cho nhóm người già chưa có chỗ dựa tài chính là rất lớn.

Mức trợ cấp thực tế mỗi người sẽ phụ thuộc vào thời gian và mức đóng BHXH trước đó.

Cách tính cũng được linh hoạt: nếu thời gian đóng BHXH lẻ từ một đến sáu tháng, sẽ được quy đổi thành nửa năm; còn từ bảy đến mười một tháng, sẽ được làm tròn lên thành một năm.

Với việc đưa ra chính sách này, Chính phủ kỳ vọng tạo thêm lớp bảo vệ xã hội cho nhóm người già đang nằm giữa hai khoảng trống không còn khả năng lao động, nhưng cũng chưa đủ điều kiện nhận hưu trí xã hội.

Đây cũng là một phần trong lộ trình cải cách hệ thống an sinh nhằm mở rộng diện bao phủ và tăng tính nhân văn trong các chính sách bảo hiểm tại Việt Nam.