Người giàu Nhật quay lưng với đồng yên, vì sao?

Trong khi đồng yên Nhật Bản được xem là “nơi trú ẩn an toàn” giữa những bất ổn toàn cầu, giới nhà giàu tại Nhật lại tỏ ra thận trọng và dè dặt với chính đồng nội tệ của mình.

Trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu đang chịu nhiều tác động từ chính sách thương mại bất định của Mỹ, đồng yên Nhật Bản gần đây đã cho thấy xu hướng tăng giá rõ rệt, được xem như một “nơi trú ẩn an toàn” cho giới đầu tư. 

Tuy nhiên, một nghịch lý đang diễn ra khi tầng lớp giàu có tại Nhật lại tỏ ra dè dặt với triển vọng của chính đồng nội tệ này.

Theo chia sẻ của ông Daiju Aoki, Giám đốc đầu tư khu vực tại UBS SuMi Trust Wealth Management Co., trụ sở Tokyo, sự thận trọng đó phần nào bắt nguồn từ ký ức u ám về cú sụp đổ thị trường chứng khoán Nhật đầu thập niên 1990, thời điểm nhiều gia đình giàu có chịu tổn thất nặng nề.

Ông Aoki cho biết, nhiều khách hàng giàu lo ngại rằng đồng yên có thể trượt sâu về mức 180 - 200 yên đổi 1 USD trong chu kỳ kinh tế tiếp theo, do những bất ổn nội tại như tăng trưởng chậm và đầu tư sản xuất thiếu hụt.

Trong khi đó, các diễn biến khó lường từ chính sách thương mại của Mỹ khiến việc dự báo tỷ giá trong ngắn hạn trở nên đầy thách thức.

Tính đến sáng ngày 15/5, đồng yên được giao dịch quanh mức 146,2 yên đổi 1 USD, đánh dấu sự sụt giảm so với đỉnh cao gần đây là 142,9 yên/USD đạt được vào cuối tháng 4.

Diễn biến này cho thấy mức độ biến động mạnh của thị trường, đặc biệt sau khi Mỹ và Trung Quốc đạt được một thỏa thuận thương mại tạm thời có thời hạn 90 ngày.

Ngay sau đó, đồng yên đã mất giá hơn 2% chỉ trong vòng một ngày, rơi xuống mức gần 150 yên/USD.

Nếu đồng tiền Nhật thực sự trượt xuống ngưỡng 180–200 yên đổi 1 USD, đây sẽ là mức thấp mang tính lịch sử.

Lần gần nhất tỷ giá này xuất hiện là vào năm 1986, thời điểm sau Thỏa ước Plaza, sự kiện khiến đồng USD bị làm yếu chủ động so với các đồng tiền chủ chốt khác, bao gồm cả yên. 

Điều này từng tạo ra áp lực lớn lên nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu của Nhật, buộc chính phủ nước này phải bơm tiền mạnh tay, từ đó châm ngòi cho bong bóng tài chính kéo dài đến thập niên 1990.

Dù hiện tại các chỉ số chứng khoán Nhật đã phục hồi về mức trước thời bong bóng, và đồng yên cũng trở lại mức tỷ giá tương tự giai đoạn đó, nhưng vết hằn tâm lý vẫn chưa phai mờ.

Trong ba thập kỷ qua, Nhật Bản phải đối mặt với thực tế dân số lão hóa nhanh, trong khi tốc độ đổi mới và sáng tạo bị tụt lại so với Mỹ hay Trung Quốc – những trung tâm công nghệ mới của thế giới.

Một vấn đề nữa đang làm gia tăng áp lực là lạm phát. Sau thời gian dài gần như không tăng, chỉ số giá tiêu dùng tại Nhật nay đã bắt đầu leo thang, khiến giá trị tiền mặt mà các gia đình giàu có vẫn giữ trong ngân hàng dần bị bào mòn.

Ông Aoki nhấn mạnh rằng sự nghi ngại về khả năng phục hồi và phát triển bền vững của nền kinh tế là lý do chính khiến người giàu Nhật không đặt niềm tin vào đồng yên.

Thiếu đổi mới công nghệ và không có động lực dân số đang khiến triển vọng tăng trưởng bị bó hẹp.

Chính vì vậy, nhiều người bắt đầu chuyển sang các tài sản trú ẩn như vàng hoặc đầu tư ra nước ngoài, thay vì giữ đồng yên hay cổ phiếu trong nước.

Ông Aoki cho rằng, chỉ khi đồng yên mất giá sâu hơn 20%, tức chạm ngưỡng khoảng 180 yên đổi 1 USD, thì mới có thể khiến giới nhà giàu tại Nhật Bản giảm bớt xu hướng nắm giữ tiền mặt.

Trước đó, trong mùa hè năm ngoái, đồng yên từng lao dốc xuống dưới mức 160 yên/USD trong thời gian ngắn chỉ khoảng hai tuần.

Tuy nhiên, mức giảm này vẫn chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút dòng vốn đầu tư mạnh mẽ từ nước ngoài đổ vào thị trường Nhật.

Vị chuyên gia này cũng chỉ ra rằng, ngưỡng 160 yên/USD là chưa đủ để kích hoạt làn sóng đầu tư trở lại quốc gia này.

Theo ông, chỉ khi các doanh nghiệp trong nước có xu hướng quay về đầu tư tại Nhật và các công ty quốc tế lựa chọn Nhật Bản là điểm đến cho các dự án hạ tầng, thì khi đó đồng yên mới có thể chạm đáy bền vững và thiết lập một mặt bằng tỷ giá mới.