Triết lý kinh doanh bắt nguồn từ tuổi thơ ở đợ của “ông tổ” ngành công nghiệp Nhật Bản

Tuổi thơ nghèo khó, mất mát và những năm tháng đi ở đợ đã góp phần hình thành nên triết lý “con người vĩ đại” của Matsushita Konosuke, nhà sáng lập Panasonic, đồng thời được mệnh danh là "ông tổ" của phương thức kinh doanh Nhật Bản.

Ông sinh năm 1894 trong một gia đình khá giả có bảy người con, nhưng cuộc sống đảo lộn hoàn toàn khi cha ông làm ăn thua lỗ, dẫn đến phá sản. 

Mới bốn tuổi, ông đã chứng kiến cảnh nhà tan cửa nát, ruộng vườn bị mất trắng, gia đình ly tán. 

Chín tuổi, ông rời quê lên Osaka, làm người hầu cho một gia đình giàu. Chính quãng thời gian ấy đã giúp ông tiếp cận sớm với tư duy kinh doanh và những bài học đầu tiên về buôn bán.

Cuộc đời Konosuke không dừng lại ở đó. Lần lượt cha mẹ và sáu người anh chị em của ông qua đời vì bệnh lao. Mất mát quá lớn trong tuổi thơ khiến ông trăn trở sâu sắc về sự sống, cái chết và giá trị của con người.

Qua thời gian, ông đi đến nhận thức rằng “mỗi con người đều là một tồn tại vĩ đại”, sở hữu “viên kim cương” trong chính bản thân mình và là “vua của vạn vật”. Với niềm tin đó, Konosuke cho rằng mỗi người cần gánh vác trách nhiệm tương xứng với phẩm giá mình có.

Từ triết lý đó, ông tin rằng cội rễ của chiến tranh và bạo lực nằm ở việc con người không tôn trọng giá trị và phẩm giá của nhau. Chỉ khi tin rằng ai cũng xứng đáng được tôn trọng, mới có thể xây dựng một xã hội công bằng, tử tế.

Theo ông, tai họa của thời đại bắt nguồn từ việc con người bị bó hẹp trong quan niệm “nhỏ bé”, dẫn đến việc chỉ đặt ra những mục tiêu tầm thường và sống thiếu trách nhiệm.

Ông gọi triết lý của mình là “lấy con người làm trọng” (ningen daiji) - tư tưởng cốt lõi định hướng toàn bộ cách ông xây dựng và vận hành doanh nghiệp.

Năm 1918, khi mới 23 tuổi, ông thành lập một xưởng sản xuất thiết bị điện nhỏ, tiền thân của Panasonic với sản phẩm đầu tiên là đui đèn cải tiến.

Ngay từ những ngày đầu khởi nghiệp, ông đã đặt con người ở vị trí trung tâm trong mọi hoạt động kinh doanh.

Không chỉ khách hàng hay đối tác, mà ngay cả nhân viên và cả những người chưa từng sử dụng sản phẩm của công ty, với ông, đều là những “con người vĩ đại” đáng trân trọng.

Theo ông, sứ mệnh của doanh nhân không nằm ở việc tối đa hóa lợi nhuận, mà là tạo ra sản phẩm chất lượng, giá hợp lý và đủ số lượng để phục vụ cộng đồng. Ông nhấn mạnh rằng nếu không làm được điều đó thì sẽ là có lỗi với cộng đồng.

Konosuke đề cao tinh thần “ba bên cùng có lợi”: khách hàng, doanh nghiệp và xã hội. Với ông, hành vi kinh doanh không trung thực chính là một tội lỗi với con người.

Trong quản trị nội bộ, ông đặc biệt trân trọng nhân viên. Ông luôn xem sa thải là phương án cuối cùng, chỉ thực hiện khi không còn lựa chọn nào khác.

Thay vào đó, ông luôn nỗ lực tìm giải pháp để cùng nhau vượt khó. Lợi nhuận không quan trọng bằng hạnh phúc của người lao động. Ông là người thường xuyên truyền cảm hứng, động viên và thể hiện lòng biết ơn với đội ngũ.

Với sản phẩm, ông giữ nguyên tắc: “tuyệt đối không giảm giá”. Đối với bản thân, Konosuke luôn giữ vững niềm tin: “Dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào, cũng không được để mất đi sự tự tin.”

Nhờ tuân thủ chặt chẽ triết lý ấy, doanh nghiệp của ông đạt được những bước tiến ngoạn mục. Năm 1931, công ty ông sản xuất tới 200 mặt hàng điện tử, từ thiết bị nối điện, máy thu thanh đến pin.

Đội ngũ nhân sự đã vượt mốc 1.000 người. Đến năm 1935, công ty chính thức lấy tên là Công ty Công nghiệp Điện khí Matsushita.Ba năm sau, ông chế tạo thành công mẫu máy truyền hình đầu tiên. Đến năm 1941, doanh nghiệp của ông trở thành tập đoàn lớn với hơn 10.000 công nhân.

Trong suốt 70 năm cống hiến, Konosuke đã xây dựng nên một đế chế trị giá hơn 7.000 tỷ yen, tương đương khoảng 44 tỷ USD tính theo tỷ giá hiện tại.

Dù đạt được những thành tựu đáng nể, ông luôn khiêm nhường, tự nhận mình là người bình thường: không bằng cấp, sức khỏe yếu, không gia đình làm chỗ dựa.

Thế nhưng chính sự "bình thường" đó lại trở thành động lực để ông không ngừng học hỏi. Ông luôn sẵn sàng lắng nghe, xem mỗi người xung quanh là một “con người vĩ đại” có thể giúp ông học hỏi và hoàn thiện chính mình.

Chấp nhận bản thân là người bình thường nhưng tin rằng con người vốn vĩ đại - đó là hai trụ cột làm nên bản lĩnh và thành công của Matsushita Konosuke. 

Ông không chỉ là doanh nhân kiệt xuất, mà còn là hiện thân sống động của một triết lý nhân văn giữa thời đại công nghiệp hóa.