Hiểu đúng bảng giá chứng khoán: Bài học nhập môn cho nhà đầu tư

Trong thế giới đầu tư tài chính, bảng giá chứng khoán được ví như “tấm gương phản chiếu” toàn cảnh diễn biến thị trường, nên người mới chơi buộc phải nắm được.

Bảng giá chứng khoán là gì? 

Đây là nơi thể hiện tất cả thông tin về giá cổ phiếu, khối lượng giao dịch, chỉ số thị trường và các loại tài sản tài chính khác đang được giao dịch trên thị trường chứng khoán.

Tại Việt Nam, hệ thống bảng giá được phân chia tương ứng với hai Sở Giao dịch chứng khoán chính thức là HoSE (Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM) và HNX (Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội).

Trong đó, bảng giá HNX bao gồm cả các giao dịch trên sàn HNX và thị trường UPCoM – nơi dành cho các công ty chưa niêm yết chính thức.

Bên cạnh cổ phiếu, bảng giá còn hiển thị các loại hàng hóa đầu tư khác như chứng quyền, hợp đồng tương lai.

Ngoài bảng giá do hai Sở công bố, mỗi công ty chứng khoán đều xây dựng hệ thống bảng giá riêng để phục vụ nhà đầu tư.

Tuy nhiên, về cơ bản, các bảng giá này đều khai thác từ cùng một nguồn dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực từ các Sở giao dịch và Trung tâm Lưu ký Chứng khoán.

Kỹ năng “đọc” bảng giá chứng khoán

Nắm vững cách đọc và phân tích bảng giá điện tử là một kỹ năng nền tảng giúp nhà đầu tư đưa ra lựa chọn đầu tư phù hợp trong môi trường chứng khoán đầy biến động.

Thông thường, một bảng giá chứng khoán tiêu chuẩn được chia thành ba phần chính: hệ thống chỉ số thị trường, danh mục mã cổ phiếu và các thông số giao dịch quan trọng.

Trong phần chỉ số, nhà đầu tư có thể quan sát nhanh diễn biến tổng thể của thị trường thông qua các chỉ số đại diện. 

Có 5 chỉ số đại diện trong bảng giá chứng khoán như sau: 

VN-Index

Phản ánh biến động giá của toàn bộ cổ phiếu niêm yết trên sàn HoSE.

VN30-Index

Đại diện cho nhóm 30 cổ phiếu vốn hóa lớn, có tính thanh khoản cao nhất.

HNX-Index

Là chỉ số phản ánh biến động giá của tất cả cổ phiếu niêm yết và giao dịch trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX).

UPCoM-Index

Ghi nhận diễn biến của cổ phiếu trên thị trường UPCoM.

VNX-AllShare 

Chỉ số tổng hợp thể hiện xu hướng biến động chung của toàn thị trường, bao gồm cả cổ phiếu niêm yết trên HoSE và HNX

Phần thông tin mã cổ phiếu được trình bày với các cột trong bảng giá chứng khoán: 

Mã CK (mã chứng khoán) 

Là ký hiệu riêng biệt đại diện cho mỗi cổ phiếu niêm yết trên thị trường, thường được sắp xếp theo thứ tự chữ cái nhằm thuận tiện cho việc tra cứu và theo dõi giao dịch.

TC (Tham chiếu)

Mức giá đóng cửa phiên trước đó, làm cơ sở để tính giá trần và sàn.

Trần - Sàn

Là giá tối đa và tối thiểu có thể giao dịch trong ngày. Biên độ dao động của HoSE là ±7%, HNX ±10%, và UPCoM ±15%.

Tổng khối lượng (Tổng KL)

Cho biết tổng số lượng cổ phiếu đã được mua bán thành công trong suốt phiên giao dịch.

Bên mua – Bên bán

Hiển thị ba mức giá mua cao nhất và ba mức giá bán thấp nhất, kèm theo khối lượng đặt tương ứng, giúp nhà đầu tư đánh giá được lực cầu và cung tại thời điểm hiện tại.

Khớp lệnh

Cho biết giá và khối lượng khớp gần nhất.

Biến động giá

Bao gồm giá cao nhất, thấp nhất và trung bình trong phiên.

Dư mua/Dư bán

Thể hiện khối lượng cổ phiếu đang chờ giao dịch.

Đầu tư nước ngoài (ĐTNN)

Cho thấy hoạt động mua – bán của nhà đầu tư nước ngoài.

Khi nào không cần đăng ký chào bán chứng khoán ra công chúng?

Theo quy định tại Điều 16 của Luật Chứng khoán 2019, các tổ chức phát hành hoặc cổ đông công ty đại chúng phải đăng ký với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trước khi chào bán ra công chúng, trừ một số trường hợp ngoại lệ.

Những trường hợp được miễn đăng ký bao gồm:

Việc phát hành công cụ nợ của Nhà nước, hoặc trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh và do các ngân hàng chính sách hoặc địa phương phát hành.

Chào bán trái phiếu của các tổ chức tài chính quốc tế đã được Chính phủ Việt Nam đồng ý.

Chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước hoặc đơn vị sự nghiệp công lập sang mô hình công ty cổ phần là một trong những hình thức cổ phần hóa, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và thu hút vốn đầu tư từ khu vực tư nhân. 

Các giao dịch chứng khoán phát sinh từ bản án, quyết định pháp lý, hoặc từ quá trình xử lý tài sản khi doanh nghiệp phá sản hay mất khả năng thanh toán.

Kết luận

Việc hiểu và phân tích bảng giá chứng khoán là kỹ năng cơ bản nhưng thiết yếu, giúp nhà đầu tư nắm bắt kịp thời xu hướng thị trường và đưa ra quyết định phù hợp. Đồng thời, việc nắm rõ các quy định pháp lý cũng là yếu tố giúp quá trình đầu tư diễn ra minh bạch và hiệu quả hơn.