Ngân sách nhà nước quý I/2025: Thu vượt 800 nghìn tỷ đồng, giải ngân đầu tư công còn chậm

Bộ Tài chính vừa công bố báo cáo tình hình thu – chi ngân sách và tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trong tháng 3 và quý I năm 2025.

Những con số mới nhất cho thấy bức tranh thu ngân sách đang diễn biến tích cực, tuy nhiên tiến độ giải ngân đầu tư công vẫn còn nhiều điểm nghẽn.

Thu ngân sách tăng trưởng khả quan

Trong tháng 3/2025, tổng thu ngân sách nhà nước ước đạt 189,7 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 9,6% so với dự toán cả năm.

Ba nhóm nguồn thu chủ lực tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, gồm: thu nội địa đạt 161,2 nghìn tỷ đồng, thu từ dầu thô đạt 4,5 nghìn tỷ đồng và thu từ hoạt động xuất nhập khẩu ở mức 24 nghìn tỷ đồng.

So sánh với tháng 2/2025, các khoản thu này tương đương lần lượt là 98%, 93,8% và 98,4%.

Tính lũy kế đến hết quý I/2025, thu nội địa đã lên tới 646,3 nghìn tỷ đồng, đạt 38,7% so với dự toán và tăng trưởng mạnh 34,5% so với cùng kỳ năm 2024.

Ngược lại, thu từ dầu thô giảm 15,3%, đạt 13,3 nghìn tỷ đồng, tương đương 25% so với kế hoạch năm.

Riêng khoản thu từ xuất nhập khẩu giữ ổn định với 61,6 nghìn tỷ đồng, đạt 26,2% dự toán và gần như tương đương kết quả cùng kỳ năm ngoái.

Cập nhật đến ngày 15/4, tổng thu ngân sách nhà nước đã chạm mốc 801,9 nghìn tỷ đồng, bằng 40,77% dự toán, trong đó ngân sách trung ương thu được 407,2 nghìn tỷ và ngân sách địa phương đạt 394,7 nghìn tỷ đồng.

Chi ngân sách tăng nhưng vẫn đảm bảo cân đối

Chi tiêu ngân sách trong tháng 3 đạt 148,1 nghìn tỷ đồng. Lũy kế đến hết quý I, tổng chi ngân sách ước đạt 428,2 nghìn tỷ đồng, tăng 11,6% so với cùng kỳ năm trước.

Về phía chi ngân sách, các khoản chi chủ yếu gồm: chi cho đầu tư phát triển đạt khoảng 78,7 nghìn tỷ đồng, tương đương 10% tổng dự toán được giao; chi trả lãi vay thực hiện đạt 29,5% kế hoạch cả năm.

Trong khi đó, chi thường xuyên được triển khai với mức thực hiện tương ứng 20,2% so với dự toán.

Đáng chú ý, trong tháng 3, Kho bạc Nhà nước đã phát hành thành công 110,4 nghìn tỷ đồng Trái phiếu Chính phủ, kỳ hạn trung bình 10,83 năm với lãi suất bình quân 2,91%/năm, góp phần đảm bảo nguồn vốn cho các nhiệm vụ chi đầu tư.

Phân bổ vốn đầu tư công đạt hơn 93% kế hoạch

Tính đến cuối tháng 3/2025, tổng số vốn đầu tư công đã được các bộ, ngành, địa phương phân bổ đạt 770,3 nghìn tỷ đồng, tương ứng 93,3% kế hoạch được Thủ tướng giao.

Trong đó, vốn từ ngân sách Trung ương là 328 nghìn tỷ đồng, ngân sách địa phương là 442,3 nghìn tỷ đồng.

Tuy vậy, vẫn còn khoảng 55,6 nghìn tỷ đồng chưa được phân bổ chi tiết, bao gồm 22,2 nghìn tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và 33,4 nghìn tỷ đồng thuộc ngân sách địa phương.

Về tiến độ giải ngân, tổng vốn đầu tư công trong quý I chỉ đạt 78,7 nghìn tỷ đồng – tương ứng 9,53% kế hoạch năm, thấp hơn 12,27% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, giải ngân từ ngân sách trung ương đạt 33,96 nghìn tỷ đồng (9,7%) và ngân sách địa phương là 44,75 nghìn tỷ đồng (9,41%).

Các chương trình mục tiêu quốc gia: Giải ngân còn chậm

Riêng đối với ba chương trình mục tiêu quốc gia, Thủ tướng đã giao tổng vốn ngân sách trung ương năm 2025 là 30,4 nghìn tỷ đồng, bao gồm 22 nghìn tỷ cho đầu tư phát triển và 8,4 nghìn tỷ đồng vốn sự nghiệp.

Đến hết tháng 3, các bộ, ngành và địa phương đã phân bổ chi tiết khoảng 21,1 nghìn tỷ đồng, đạt 95,9% kế hoạch.

Tuy nhiên, số vốn thực tế được giải ngân chỉ đạt 4,8 nghìn tỷ đồng, tương ứng 15,2%, cho thấy vẫn còn nhiều vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Áp lực đẩy mạnh giải ngân trong Quý II/2025

Mặc dù tình hình thu ngân sách đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, song tiến độ giải ngân vốn đầu tư công – một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế – vẫn còn chậm so với yêu cầu.

Trong bối cảnh nhiều dự án trọng điểm đang trong giai đoạn triển khai, việc tháo gỡ các nút thắt trong thủ tục đầu tư, phê duyệt dự án, giải phóng mặt bằng... là rất cần thiết để cải thiện tỷ lệ giải ngân trong thời gian tới.